Ομιλία Σταύρου Ελ. Καλογιάννη Αναπληρωτή Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων στο 1ο Αναπτυξιακό Συνέδριο Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας για τον Αναπτυξιακό Προγραμματισμό της 5ης Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Στην κατηγορία: 
16-04-2013

 

Κυρίες και κύριοι,

Βρισκόμαστε  σήμερα στην Πτολεμαΐδα στο πλαίσιο του 1ου Αναπτυξιακού Συνέδριου Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας για τον Αναπτυξιακό Προγραμματισμό της 5ης Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020.

Το μεγάλο ζητούμενο σήμερα είναι η ανάπτυξη. Το πρώτο βήμα προς την κατάκτηση του στόχου αυτού ήταν η ανάκτηση της αξιοπιστίας της χώρας και η εξασφάλιση της σταθερότητας στο πλαίσιο του ευρώ. Χάρις στην αποφασιστικότητα της Κυβέρνησης, στις διαπραγματεύσεις του Πρωθυπουργού, αλλά και στις θυσίες του ελληνικού λαού καταλήξαμε, τον περασμένο Δεκέμβριο σε μια συμφωνία για το Δημόσιο χρέος, η οποία αποτελεί τη σταθερή βάση για την πορεία μας από εδώ και πέρα.

Το δεύτερο βήμα μετά την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης είναι η ανακεφαλαιοποίηση των Τραπεζών, η οποία ολοκληρώνεται.

Το τρίτο βήμα είναι η εφαρμογή των διαρθρωτικών αλλαγών για τις οποίες έχουμε δεσμευτεί.

Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό, ως αρμόδιος για τον τομέα Υποδομών, να κάνω ορισμένες αναφορές στο έργο που γίνεται στο Υπουργείο Ανάπτυξης τόσο σε επίπεδο θεσμικό όσο και σε επίπεδο έργων.

Η κατάσταση που παραλάβαμε προ 8μήνου ήταν δραματική: οι οδικοί άξονες που υλοποιούνται με συμβάσεις παραχώρησης ήταν σταματημένοι από τις αρχές του 2011, μεγάλα έργα όπως τμήματα του Μαλιακού, οι επεκτάσεις του Μετρό στην Αθήνα και πολλά άλλα επίσης σταματημένα, οι απορροφήσεις του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ενίσχυση της Προσπελασιμότητας», το οποίο υλοποιεί την αναπτυξιακή στρατηγική του τομέα Υποδομών και Μεταφορών για την περίοδο 2007 – 2013, χαμηλές, στο 35% περίπου.

Οι παρεμβάσεις που έγιναν είναι:

Δημοπρατήσεις – Συμβασιοποιήσεις Έργων

Δημοπρατήσαμε και συμβασιοποιήθηκαν ήδη έργα συνολικής αξίας πλέον του μισού δισεκατομμυρίου, κατανεμημένα ανά την Ελληνική επικράτεια. Στα έργα αυτά περιλαμβάνεται και η αποπεράτωση του φράγματος Τριανταφυλλιάς στη Φλώρινα, του οποίου η σύμβαση υπογράφηκε την προηγούμενη εβδομάδα.

Παράλληλα, προωθούμε δημοπρατήσεις και συμβασιοποιήσεις για το επόμενο τετράμηνο έργων προϋπολογισμού 2,4 δισεκατομμυρίων ευρώ, όπως τα δύο μεγάλα σιδηροδρομικά έργα Ροδοδάφνη-Ρίο και Τιθορέα - Δομοκός καθώς και την επέκταση του μετρό Θεσσαλονίκης.

Πρέπει επίσης να αναφέρω τα μεγάλα έργα αναβάθμισης της δυτικής περιφερειακής οδού Θεσσαλονίκης καθώς και τα έργα κατασκευής και αναβάθμισης νοσοκομείων στην Κομοτηνή, την Πάτρα, την Τρίπολη, τη Βέροια, την Κάρπαθο και άλλα.

Όσον αφορά τα συνεχιζόμενα έργα προχωρούμε στην επιταχυνσή τους. Επιγραμματικά αναφέρω:

1.      Την επέκταση του Τραμ στον Πειραιά.

2.      Τα λιμάνια της Ηγουμενίτσας και της Πάτρας.

3.      Τις επεκτάσεις των αεροδρομίων Θεσσαλονίκης, Χανίων και Σητείας.

4.      Σε ό,τι αφορά τους οδικούς άξονες:

·         Μόλις προχθές ανακοινώσαμε την επίτευξη συμφωνίας με τους Παραχωρησιούχους και Κατασκευαστές για την επανεκκίνηση των εργασιών στους τέσσερις αυτοκινητοδρόμους που υλοποιούνται με συμβάσεις παραχώρησης. Τα έργα θα ξεκινήσουν σε δύο εβδομάδες. Πρόκειται για πολύ σημαντικό βήμα που θα βοηθήσει την εθνική οικονομία και ιδίως την περιφερειακή ανάπτυξη.

·         Κάθετος άξονας Εγνατίας οδού Θεσσαλονίκη (Δερβένι)-Σέρρες-Προμαχώνας.

·         Οδικός άξονας Φλώρινα – Νίκη.

·         Κάθετος άξονας Εγνατίας οδού "Σιάτιστα - Κρυσταλλοπηγή": τμήμα Κορομηλιά - Ιεροπηγή – Κρυσταλλοπηγή, τον οποίο επισκεφθήκαμε χθες.

·         Κάθετος άξονας Εγνατίας Οδού Αρδάνιο –Ορμένιο.

·         Ολοκλήρωση συνδέσεων αυτοκινητοδρόμου ΠΑΘΕ με το λιμάνι και την πόλη της Πάτρας.

·         Παράκαμψη Στυλίδας.

·         Ολοκλήρωση κατασκευής στον ΝΟΑΚ του τμήματος Αγ. Βαρβάρα-Αγ. Δέκα του κάθετου οδικού άξονα Ηράκλειο-Μεσσαρά.

·         Προώθηση παρεμβάσεων στον Βόρειο Οδικό Άξονα της Κρήτης.

 

Νομοθετικές Ρυθμίσεις

Με σκοπό την ενίσχυση του κατασκευαστικού κλάδου, ο οποίος βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση και την επιτάχυνση της απορρόφησης των κονδυλίων έργων που είναι ενταγμένα στο ΕΣΠΑ, το Υπουργείο Ανάπτυξης και Υποδομών σε στενή συνεργασία με το σύνολο του τεχνικού κόσμου, προχώρησε ήδη στην θεσμοθέτηση ρυθμίσεων, όπως:

Η γενίκευση της προκαταβολής του 10% για τα συγχρηματοδοτούμενα έργα, με την οποία διευκολύνθηκε αισθητά η ομαλή χρηματοδότηση των έργων αυτών .

Επίσης έχουν ήδη ψηφισθεί διατάξεις που τροποποιούν τον Ν. 3669/2008 περί «Κωδικοποίησης Δημοσίων Έργων», με σκοπό την ενίσχυση της ρευστότητας της αγοράς, την επιτάχυνση των διαδικασιών ανάθεσης των συμβάσεων και την περαιτέρω διασφάλιση της διαφάνειας, όπως:

Ø  Η αυστηροποίση του συστήματος μελέτη - κατασκευή, με την έκδοση απόφασης Υπουργού με την οποία καθορίζονται τα είδη των έργων, που πληρούν τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή της διαδικασίας μελέτη και κατασκευή.

Βούληση του Υπουργείου ήταν να περιοριστεί η χρήση του συγκεκριμένου συστήματος δημοπράτησης μόνο στις αναγκαίες περιπτώσεις.

Παράλληλα, καταργήθηκε η δυνατότητα συνδυασμού του συστήματος προσφοράς μελέτης - κατασκευής με άλλο σύστημα υποβολής προσφορών στη δημοπρασία ενός έργου.

Ø  Η μείωση κατά το ήμισυ των ποσοστών της εκατοστιαίας μονάδας πρόσθετης εγγύησης που προβλέπονται σήμερα.

Με την ρύθμιση αυτή ενισχύεται η ρευστότητα της αγοράς ενώ παράλληλα παραμένουν τα αντικίνητρα για υποβολή προσφορών με υψηλές εκπτώσεις.

Ø  Ο περιορισμός σε ποσοστό 20% της αρχικής, έναντι ποσοστού 40% που ισχύει σήμερα, της εγγύησης καλής εκτέλεσης μετά την έγκριση του Πρωτοκόλλου Προσωρινής Παραλαβής του έργου.

Ø  Η έγκριση των αναμορφωμένων μειωμένων Ενιαίων Τιμολόγιων Εργασιών για όλα τα δημόσια έργα.

Επίσης:

Με στόχο τον εκσυγχρονισμό των σχετικών διατάξεων του Κώδικα Δημοσίων Έργων (Ν. 3669/2008) και την απλούστευση των διαδικασιών τήρησης των Μητρώων Εργοληπτικών Επιχειρήσεων (ΜΕΕΠ) και Εμπειρίας Κατασκευαστών (ΜΕΚ), συστήθηκε στο Υπουργείο Ομάδα Εργασίας με συμμετοχή και εκπροσώπων των εργοληπτικών οργανώσεων και έχει επεξεργαστεί τις διατάξεις που διέπουν την τήρηση και λειτουργία του Μητρώου Εργοληπτικών Επιχειρήσεων (ΜΕΕΠ) όπως: οι Δείκτες Βιωσιμότητας, ο τύπος κατάταξης, τα όρια στελέχωσης κλπ.

Με τις ρυθμίσεις αυτές απλουστεύεται και εξυγιαίνεται το σύστημα παραγωγής δημοσίων έργων ενώ αντιμετωπίζεται συνολικά το θέμα των κριτηρίων αξιολόγησης των οικονομικών δεδομένων των εργοληπτικών επιχειρήσεων.

Σε ό,τι αφορά το Μητρώο Μελετητών, το Υπουργείο προχωρά στην αναμόρφωση των διατάξεων του σχετικού ΠΔ 138/2009.

Επίσης, προωθείται προεδρικό διάταγμα βάσει του οποίου επανακαθορίζονται και συμπληρώνονται οι κατηγορίες έργων του ΜΕΚ, στις οποίες μπορούν να εγγράφονται οι πτυχιούχοι ΑΕΙ και ΤΕΙ ανάλογα με την ειδικότητά τους ενώ ενεργοποιούνται για πρώτη φορά τα πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια πειθαρχικά συμβούλια μελετητών και γραφείων μελετών.

Περαιτέρω, κατατέθηκε από το Υπουργείο μας στη Βουλή σχέδιο νόμου που αφορά στη θέσπιση Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ).

Το ΕΣΗΔΗΣ είναι ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα, το οποίο θα περιλαμβάνει όλα τα αναγκαία στοιχεία για τον προγραμματισμό, την έγκριση, την προκήρυξη, ανάθεση, σύναψη και εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων προμήθειας αγαθών, παροχής υπηρεσιών και εκτέλεσης έργων, με την εφαρμογή Τεχνολογιών Πληροφορικής, τηρουμένων κατά τα λοιπά των διατάξεων της νομοθεσίας περί ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων.

Τέλος, στο νομοθετικό έργο του Υπουργείου εντάσσεται μία καινοτόμος ρύθμιση που εισάγει τον φιλικό διακανονισμό, ως διαδικασία επίλυσης διαφορών στα συγχρηματοδοτούμενα δημόσια έργα.

Επιδιώκεται μ’ αυτόν τον τρόπο η θέσπιση ευέλικτης και ταχείας διαδικασίας επίλυσης διαφορών των δημοσίων έργων, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του ν. 3669/2008. Η ρύθμιση αναμένεται να συμβάλλει σημαντικά στην επιτάχυνση του χρόνου εκτέλεσης των έργων αυτών, καθώς τα συγχρηματοδοτούμενα έργα αποτελούν το βασικό κορμό των δημοσίων έργων που εκτελούνται σήμερα ή θα εκτελεσθούν στη νέα προγραμματική περίοδο.

Κυρίες και κύριοι,

Μετά από την επιτυχή διαπραγμάτευση του Πρωθυπουργού στις Βρυξέλλες εξασφαλίστηκε πως η κοινοτική συμμετοχή του ΕΣΠΑ για την Ελλάδα θ’ ανέλθει σε 16,5 δις ευρώ περίπου για την 5η Προγραμματική περίοδο, χωρίς να υπολογίζονται οι επιδοτήσεις στον αγροτικό τομέα και οι επενδύσεις που θα γίνουν μέσω των ειδικών κονδυλίων, πάλι για τον αγροτικό τομέα.

Στην νέα προγραμματική περίοδο δίνεται μεγαλύτερο βάρος σε τομείς όπως είναι η καινοτομία, οι νέες τεχνολογίες, η προστασία του περιβάλλοντος.

Πρώτα απ΄ όλα έμφαση θα δοθεί στην επιχειρηματικότητα. Όχι στην επιχειρηματικότητα που αναζητεί επιδόματα, αλλά στη δυναμική επιχειρηματικότητα, στη νεανική επιχειρηματικότητα, στην εξωστρεφή επιχειρηματικότητα, στην επιχειρηματικότητα.

Δεύτερος άξονας είναι η κοινωνική συνοχή, η κατάρτιση και η απασχόληση, με έμφαση στους ανέργους και ιδιαίτερα στους νέους ανέργους.

Τρίτον, η προστασία του περιβάλλοντος. Αναφέρομαι στις δράσεις της πράσινης επιχειρηματικότητας, δηλαδή σε δράσεις που προστατεύουν το περιβάλλον δημιουργώντας ταυτόχρονα θέσεις εργασίας.

Τέταρτον οι νέες τεχνολογίες, είτε αφορούν τον ιδιωτικό, είτε το δημόσιο τομέα. Αυτές οι δράσεις έχουν μεγάλη σημασία για την Ελλάδα καθώς σχετίζονται με τη νέα εποχή για τον ιδιωτικό τομέα, αλλά και δράσεις κομβικής σημασίας για το δημόσιο, για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση.

Τέλος το θέμα των υποδομών. Δεδομένου ότι τα προγράμματα για τις υποδομές θα είναι λιγότερα, θα πρέπει να γίνει πιο προσεκτική επιλογή, τόσο σε κεντρικό, όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Πρέπει να επιλέξουμε έργα χρήσιμα, με αναπτυξιακό αποτέλεσμα στο επίπεδο των υποδομών, όχι έργα διακοσμητικού χαρακτήρα. Οι πόροι είναι πεπερασμένοι και πρέπει να κάνουμε την καλύτερη δυνατή χρήση τους και αυτό όσο νωρίτερα  γίνει σαφές τόσο το καλύτερο.

Αυτός λοιπόν είναι ο σχεδιασμός μας βάσει των κεντρικών αξόνων του νέου ΕΣΠΑ. Τον σχεδιασμό αυτό θα τον εντάξουμε στο ευρύτερο αναπτυξιακό σχέδιό μας για τη μεταμνημονιακή Ελλάδα, με βάση τη μελέτη του ΚΕΠΕ και του ΙΟΒΕ που προωθούμε από κοινού αυτή την περίοδο με το Υπουργείο Οικονομικών.

Το χρονοδιάγραμμα για την προετοιμασία της Κυβέρνησης, των Περιφερειών και των Φορέων είναι το εξής: Μέσα στον Απρίλιο, θα γίνουν 13 περιφερειακές συνδιασκέψεις σε όλη την Ελλάδα, όπως η σημερινή, ώστε να γίνει διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους, τους πολίτες και την Αυτοδιοίκηση.

Τον Ιούνιο 2013, θα πραγματοποιηθεί το 2ο Εθνικό Αναπτυξιακό Συνέδριο που θα έχει έναν συμπερασματικό χαρακτήρα, θα παρουσιαστούν η αρχιτεκτονική και η κατανομή των πόρων στα επιχειρησιακά προγράμματα, σε συνεννόηση με τα συναρμόδια Υπουργεία και τις Περιφέρειες.

Στη συνέχεια θα ξεκινήσει η εκπόνηση των Προγραμμάτων του νέου ΕΣΠΑ και αφού μεσολαβήσει διάλογος με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να μορφοποιηθούν τα Προγράμματα, η οριστική υποβολή τους θα γίνει μέχρι το τέλος του έτους.

Η εφαρμογή του νέου ΕΣΠΑ θα γίνει από τις αρχές του επόμενου χρόνου.

Κυρίες και κύριοι, βασικό στόχο της Κυβέρνησης αποτελεί η έξοδος της χώρας από την κρίση και η ανάκαμψη της εθνικής οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, σημαντικό ρόλο καλείται να παίξει το νέο ΕΣΠΑ.

Πιστεύω απολύτως ότι με σκληρή δουλειά, με σύνθεση απόψεων και υπευθυνότητα μπορούμε να αλλάξουμε προς το καλύτερο τη σημερινή κατάσταση.

Σας ευχαριστώ θερμά.