Εισήγηση του Σταύρου Ελ. Καλογιάννη επί του Προσχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού 2014

Στην κατηγορία: 
10-10-2013

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Συζητάμε σήμερα το Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2014, σε ένα περιβάλλον οικονομικής και πολιτικής σταθερότητας, που είναι αποτέλεσμα των πρωτοβουλιών που έχει αναλάβει και υλοποιεί η Κυβέρνηση τους τελευταίους δεκαπέντε μήνες.

Το 2013, ως αποτέλεσμα των μεγάλων θυσιών των Ελλήνων πολιτών, η ύφεση επιβραδύνεται σημαντικά και αναθεωρούνται προς το καλύτερο οι αρχικές εκτιμήσεις, η αυξητική δυναμική της ανεργίας ανακόπτεται και επιτυγχάνονται οι στόχοι της δημοσιονομικής πολιτικής, καθιστώντας εφικτή την επίτευξη του πρωτογενούς πλεονάσματος στο τέλος του τρέχοντος έτους.

Αυτά τα θετικά στοιχεία αποτελούν εφαλτήριο για τη συνέχιση των αναγκαίων πολιτικών ενεργειών, καθώς τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα της Ελληνικής οικονομίας δεν έχουν αντιμετωπιστεί στο σύνολό τους.

Την τελευταία τριετία η Ελληνική οικονομία έχει βρεθεί σε μία μεγάλη δοκιμασία βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης και υψηλής ανεργίας.

Ωστόσο, από το 2013, έτος καμπής για την οικονομία, αυτές οι θυσίες άρχισαν να πιάνουν τόπο, διαμορφώνοντας τις πρώτες ενδείξεις για την έξοδο της Ελλάδας από την κρίση.

Ο Κρατικός Προϋπολογισμός του 2014 επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει αυτά τα πρώτα σημαντικά επιτεύγματα, σταθεροποιώντας τα δημόσια οικονομικά και βελτιώνοντας τις συνθήκες για την επιστροφή σε τροχιά ανάπτυξης.

 

Ι. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

1. Διεθνείς οικονομικές εξελίξεις

Πως διαμορφώνονται σήμερα σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο οι οικονομικές προοπτικές;

Οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης χαρακτηρίζονται θετικές.

Σύμφωνα με Έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), του περασμένου Ιουλίου, το παγκόσμιο ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 3,1% το 2013 και 3,8% το 2014. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις έχουν αναθεωρηθεί προς το δυσμενέστερο, περιλαμβανομένων και των προβλέψεων για τις χώρες BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα).

Στις ΗΠΑ, το πρόβλημα της στάσεως πληρωμών της ομοσπονδιακής Κυβέρνησης προσλαμβάνει επικίνδυνες διαστάσεις, πέραν των απολύσεων των υπαλλήλων της. Στην Ευρωζώνη, η ύφεση εκτιμάται στο 0,6% το 2013, ενώ αναμένεται σταδιακή ανάκαμψη το 2014.

Σημειώνεται εδώ ότι η μέση τιμή του αργού πετρελαίου εκτιμάται στα 100,1 δολάρια/βαρέλι το 2013 και στα 95,4 δολάρια/βαρέλι το 2014. Κατά συνέπεια αναμένεται κάμψη των πληθωριστικών πιέσεων.

 

 

2. Οικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα

2.1 Γενική επισκόπηση της Ελληνικής οικονομίας

Τα στοιχεία για το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης για την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2013 καθιστούν επιτεύξιμο το στόχο του πρωτογενούς πλεονάσματος στο τέλος του έτους.

Το ΑΕΠ κατά το 2ο τρίμηνο του 2013, παρουσίασε μείωση κατά 3,8% σε σχέση με το 2ο τρίμηνο του 2012, έναντι μείωσης κατά 4,6% που είχε ανακοινωθεί τον Αύγουστο του 2013. Αυτό αποτελεί ένα θετικό σήμα για τις μακρο-εξελίξεις της Ελληνικής οικονομίας.

Οι σημαντικές αυτές εξελίξεις αποδεικνύουν ότι η σταθεροποίηση της Ελληνικής οικονομίας, που προβλέπει το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, βαθμιαία επιτυγχάνεται, ενώ ανεκόπη η εκρηκτική πορεία της αύξησης του δημόσιου χρέους.

Παρά το γεγονός ότι το 2013 αναμένεται προσωρινή αύξηση του χρέους (λόγω κυρίως της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και της συνεχιζόμενης ύφεσης), ο ρυθμός μεταβολής του προβλέπεται ότι θα αρχίσει να φθίνει μεσοπρόθεσμα από το 2014. Αυτή η αντιστροφή της εξέλιξης είναι το αποτέλεσμα της δημοσιονομικής προσαρμογής των τελευταίων ετών και της αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους.

Η μεταστροφή του κλίματος αποτυπώνεται και σε δείκτες, όπως θα δούμε στη συνέχεια. Είναι πολύ ενδεικτικό ότι, η διαφορά αποδόσεων μεταξύ του Ελληνικού και του Γερμανικού δεκαετούς κρατικού ομολόγου έχει αποκλιμακωθεί ραγδαία, από 2.739 μονάδες βάσης το Φεβρουάριο του 2012 σε 714 μονάδες τον Οκτώβριο του 2013.

Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις θεωρούνται απαραίτητες για την επανεκκίνηση της οικονομίας. Οι πρόσφατες εκθέσεις (ΕΕ, ΔΝΤ, ΟΟΣΑ) αναγνωρίζουν ότι το εύρος και η διάρκεια της ύφεσης θα μπορούσαν να είχαν περιοριστεί, αν είχαν προωθηθεί ταχύτερα, παράλληλα με τα μέτρα της δημοσιονομικής προσαρμογής, και οι προγραμματισμένες, από την έναρξη του Προγράμματος, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Δεν μπορώ στο σημείο αυτό να μην επισημάνω την αναγνώριση, πολύ πρόσφατα, λαθών στην προτεινόμενη από το ΔΝΤ πολιτική, από την ίδια την Γενική Διευθύντριά του. Όποιος όμως αναγνωρίζει τα λάθη του, πρέπει να αναλάβει και τις ευθύνες.

Βέβαια, βασικό πρόβλημα παραμένουν για τη χώρα τα υψηλά ποσοστά ανεργίας. Υπάρχουν όμως σημαντικές ενδείξεις, σύμφωνα με τις οποίες η τάση αυτή ανακόπτεται.

Τέλος, για την ανάκαμψη της οικονομίας σημαντικός είναι και ο ρόλος που θα διαδραματίσει η νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς οι μειώσεις των επιτοκίων της, θα επιδράσουν θετικά στις συνθήκες χρηματοδότησης.

2.2 Οι εξελίξεις το 2013

2.2.1 Οικονομική δραστηριότητα

Το 2013 βελτιώνονται σταδιακά οι βασικοί μακροοικονομικοί δείκτες, επιβεβαιώνοντας τη μεταστροφή του κλίματος ανασφάλειας που επικρατούσε μέχρι το 2012.

Για παράδειγμα, ο δείκτης οικονομικού κλίματος συνεχώς βελτιώνεται, καταγράφοντας τις υψηλότερες τιμές του τα τελευταία πέντε χρόνια (από 72,8 το 2011, σε 93,1 το Σεπτέμβριο του 2013), ενώ βελτίωση καταγράφει και ο δείκτης των επιχειρηματικών προσδοκιών στη βιομηχανία (από 75,8 τον Αύγουστο του 2012 στο 88,0 τον Αύγουστο του 2013).

Για το σύνολο του 2013, εκτιμάται ότι η ετήσια μείωση του πραγματικού ΑΕΠ θα είναι 4,0%, μικρότερη και από αυτή του 2012 (-6,4%) και από την πρόβλεψη του Προϋπολογισμού 2013 (-4,5%).

2.2.2 Πληθωρισμός

Ο πληθωρισμός υποχωρεί διαρκώς, παραμένοντας ο χαμηλότερος μεταξύ όλων των κρατών - μελών της ΕΕ-27.

Τόσο ο Εθνικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ), όσο και ο Εναρμονισμένος ΔΤΚ μειώθηκαν στην περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου κατά 0,4%, έναντι αντίστοιχων αυξήσεων κατά 1,7% και 1,4% την ίδια περίοδο του 2012.

Τον Αύγουστο του 2013, ο Εναρμονισμένος ΔΤΚ κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση (1% σε 12μηνη μεταβολή), ενώ ο αντίστοιχος Εναρμονισμένος ΔΤΚ στην Ευρωζώνη σημείωσε αύξηση κατά 1,6%.

Κατέγραψε μάλιστα ιστορικό χαμηλό 45 ετών, από το 1968!

2.2.3 Ανεργία

Στην αγορά εργασίας συνεχίζεται, δυστυχώς, η αύξηση της ανεργίας. Το ποσοστό ανεργίας τον Ιούνιο του 2013 ανήλθε σε 27,9%, με τον αριθμό των ανέργων να φτάνει τους 1,4 εκατομμύρια. Το ποσοστό των ανέργων νέων 15-24 ετών αυξήθηκε σημαντικά φτάνοντας το 58,8%.

Ανησυχητικό παραμένει το γεγονός ότι, από το σύνολο των ανέργων, το 66,2% αποτελείται από μακροχρόνιους ανέργους (που αναζητούν εργασία περισσότερο από 12 μήνες), γεγονός που αποτυπώνει και το διαρθρωτικό χαρακτήρα της ανεργίας.

Βέβαια, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των ανέργων έχει μειωθεί σημαντικά από τα μέσα του 2012 (Ιούλιος 2012: 42,8% και Ιούνιος 2013: 14,2%), υποδηλώνοντας ότι σταθεροποιείται και υπό προϋποθέσεις μπορεί να αντιστραφεί η τάση.

Επίσης, ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι το ισοζύγιο των ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα, σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, είναι θετικό κατά το εννεάμηνο του 2013 και διαμορφώνεται στις 165.702 νέες θέσεις απασχόλησης, επίδοση που αποτελεί την υψηλότερη εννεαμήνου έτους μετά το 2000!

Συνεπώς, το 2013 «φρενάρει» η αυξητική πορεία της ανεργίας, το μέσο ποσοστό ανεργίας εκτιμάται ότι θα κυμανθεί γύρω στο 27% και θα αρχίσει σταδιακά να μειώνεται από το 2014.

2.2.4 Νομισματικές εξελίξεις

Η επάνοδος των καταθέσεων στις Τράπεζες (αύξηση κατά 13 δις ευρώ από Ιούνιο 2012 έως Ιούνιο 2013, με τάσεις σταθεροποίησης στη συνέχεια) οφείλεται στην άρση της γενικής αβεβαιότητας, μετά τη σύσταση της τρικομματικής Κυβέρνησης τον Ιούνιο του 2012 και, ειδικότερα, στην απομάκρυνση των σεναρίων περί του μέλλοντος της χώρας στην Ευρωζώνη.

Η επιστροφή των καταθέσεων θα ήταν μεγαλύτερη εάν δεν είχε μεσολαβήσει η Κυπριακή κρίση.

Διαψεύστηκαν έτσι εμπράκτως όσοι έβλεπαν ή εύχονταν την έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη, δίνοντας μάλιστα και ακριβή χρονοδιαγράμματα. Σε αυτούς περιλαμβάνονται και νομπελίστες καθηγητές, σύμβουλοι πρώην Πρωθυπουργού, ο οποίος οδήγησε τη χώρα στο ΔΝΤ, αλλά και αρχηγοί κομμάτων που έβλεπαν τη χρεωκοπία μας.

2.3 Οι προοπτικές το 2014

Η σημαντική επιβράδυνση της ύφεσης το 2013 στηρίζει την πρόβλεψη ότι η Ελληνική οικονομία θα βγει το 2014 από την κατάσταση συρρίκνωσης και το ΑΕΠ θα σημειώσει θετικό ρυθμό μεταβολής (+0,6%).

Ο πληθωρισμός προβλέπεται να συνεχίσει να μειώνεται (-0,4%), επηρεαζόμενος κυρίως από τη χαμηλή εγχώρια ζήτηση, το μειωμένο κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος και τις διαρθρωτικές αλλαγές που βελτιώνουν τη λειτουργία των αγορών αγαθών και υπηρεσιών.

Θετικές επιδράσεις στην πραγματική οικονομία θα έχουν η επιτάχυνση των επενδυτικών σχεδίων και έργων από κονδύλια του ΕΣΠΑ και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα και η επιτάχυνση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων.

Σε ό,τι αφορά στην ΕΤΕπ, από τον Ιανουάριο του 2013 εφαρμόζεται η Συμφωνία για την παροχή εγγυήσεων στις μικρομεσαίες και εισαγωγικές/εξαγωγικές επιχειρήσεις.

Παράλληλα, έχει υπογραφεί συμφωνία συνεργασίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ΕΤΕπ για «ομόλογα-έργου», με στόχο την παροχή πιστωτικής ενίσχυσης για έργα υποδομής για την προσέλκυση ιδιωτικής χρηματοδότησης.

Ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο αποτελεί το Ελληνικό Επενδυτικό Ταμείο (IfG), η έναρξη λειτουργίας του οποίου προσδιορίζεται στις αρχές του 2014 με αρχικό κεφάλαιο 500 εκατ. ευρώ (από το ΕΣΠΑ, το ΠΔΕ και από τη γερμανική αναπτυξιακή τράπεζα KfW).

 

ΙΙ. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

1. Εκτιμήσεις 2013

Ο Προϋπολογισμός του 2013, όπως επικαιροποιήθηκε τον περασμένο Φεβρουάριο, υλοποιείται με ικανοποιητικό τρόπο και τα στοιχεία επιβεβαιώνουν σε μεγάλο βαθμό τις εκτιμήσεις.

Το πρωτογενές αποτέλεσμα του Προϋπολογισμού διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 2,9 δις ευρώ το πρώτο οκτάμηνο του 2013, έναντι ελλείμματος 1,4 δις ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2012.

Επισημαίνεται ότι το 2013 είναι το δεύτερο συνεχόμενο έτος που υλοποιούνται οι στόχοι που είχαν τεθεί στο πλαίσιο του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής, επιτυγχάνοντας μικρό αλλά βιώσιμο πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 344 εκατ. ευρώ, όταν ο στόχος ήταν για μηδενικό πρωτογενές πλεόνασμα.

 

1.1 Τακτικός Προϋπολογισμός

1.1.1 Έσοδα

Τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 47 δις ευρώ, παρουσιάζοντας υστέρηση 1,5 δις ευρώ περίπου, έναντι του στόχου του επικαιροποιημένου ΜΠΔΣ.

Η απόκλιση αυτή θα καλυφθεί, μεταξύ άλλων, σύμφωνα με το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού:

  • Από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων (τελευταία δόση),
  • από τον φόρο περιουσίας παρελθόντων οικονομικών ετών (ΦΑΠ 2011 και 2012) και τον ΦΑΠ 2013,
  • τις εισπράξεις του Έκτακτου Ειδικού Τέλους Ακινήτων (ΕΕΤΑ 2013) μέχρι και το Μάρτιο 2014.

Συνεπώς τα έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού το 2013, θα κινηθούν στο πλαίσιο των στόχων που είχαν τεθεί, γεγονός που συμβαίνει για πρώτη φορά την τελευταία πενταετία. Μάλιστα, η εξέλιξη αυτή καταγράφεται ενώ παράλληλα είχαμε ελαφρύνσεις σε φόρους, όπως την μείωση κατά 15% στο Ειδικό Τέλος Ακινήτων 2013 και την μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση, ένα μέτρο του οποίου η επέκταση πρέπει να εξεταστεί σε βάθος και για άλλους κλάδους.

Οφείλω όμως να επισημάνω ότι οι φόροι στην ακίνητη περιουσία είναι πλέον δυσβάστακτοι για όλους τους πολίτες. Ενώ δε δεν έχουν ακόμα αποπληρωθεί οι δόσεις των ΦΑΠ 2011 και 2012, εντός του τρέχοντος μηνός θα κληθούμε να καταβάλλουμε και τον ΦΑΠ του 2013. Το Υπ. Οικονομικών πρέπει να ξαναδεί το θέμα, το οποίο μάλιστα έχει μεγάλες επιπτώσεις και στον κλάδο της οικοδομής.

Παράλληλα, πρέπει να επανεξετάσει τις αντικειμενικές τιμές σε πολλές περιοχές της χώρας, όπου αυτές δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Δεν μπορεί να έχει την ίδια αντικειμενική τιμή ένα ακίνητο στο λεκανοπέδιο Ιωαννίνων ή στο Ζαγόρι με ένα ακίνητο στα βόρεια προάστια της Αθήνας.

  • Άμεσοι φόροι

Από την άμεση φορολογία, εκτιμάται ότι θα εισπραχθούν 19,1 δις ευρώ, εμφανίζοντας μείωση κατά 9,1% έναντι του 2012.

  •  Έμμεσοι φόροι

Από τους έμμεσους φόρους, αναμένεται να εισπραχθούν 24,6 δις ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση 5,6% έναντι του 2012. Σημειώνεται ότι, ο στόχος επιτυγχάνεται παρά τη μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση, η οποία αρχικά είχε εκτιμηθεί ότι θα οδηγούσε σε απώλεια εσόδων ύψους 140 εκατ. ευρώ περίπου.

Η καλή πορεία αυτών των εσόδων αντιστάθμισε τη μεγάλη απώλεια εσόδων από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και ιδίως το ΦΠΑ πετρελαιοειδών, η οποία επήλθε μετά την εναρμόνιση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης. Υπενθυμίζεται ότι, πριν από έναν ακριβώς χρόνο, οι προβλέψεις έδιναν αύξηση εσόδων από αυτή την πηγή, η οποία όμως δεν συντελέστηκε λόγω της κατά 70% περίπου μείωσης της κατανάλωσης πετρελαίου θέρμανσης.

Επειδή επίκειται η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης, το Υπ. Οικονομικών πρέπει να προβλέψει αυξημένο επίδομα θέρμανσης σε σχέση με πέρυσι, διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων για την καταβολή του, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των δικαιούχων ή και μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.

1.1.2 Δαπάνες

Οι συνολικές δαπάνες του Τακτικού Προϋπολογισμού εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 52,6 δις ευρώ, μειωμένες κατά 885 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου του επικαιροποιημένου ΜΠΔΣ.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τον έλεγχο που ασκείται στη διαχείριση και την πειθαρχία στο σκέλος των δημοσίων δαπανών.

  • Αποθεματικό

Θέλω να σταθώ στην ιδιαίτερα ορθολογική χρήση του αποθεματικού του Τακτικού Προϋπολογισμού. Συγκεκριμένα, κατά το εννεάμηνο του 2013, έχουν δαπανηθεί 350 εκατ. ευρώ ή το 1/3 περίπου του αποθεματικού που προβλέπονταν στον Προϋπολογισμό, έναντι του 70% περίπου του συνολικού αποθεματικού που είχε χρησιμοποιηθεί την αντίστοιχη περίοδο του 2012.

1.2 Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ)

 Οι πληρωμές του ΠΔΕ για το 2013 εκτιμάται ότι θα φθάσουν στα 6,65 δις ευρώ, μειωμένα κατά 200 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου του επικαιροποιημένου ΜΠΔΣ.

Εξ αυτών 5,8 δις ευρώ θα διατεθούν για έργα συγχρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα υπόλοιπα 850 εκατ. ευρώ για έργα που χρηματοδοτούνται αμιγώς από εθνικούς πόρους.

1.3 Εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών

Στους στόχους του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής είχε περιληφθεί η μείωση του συνόλου των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, με θετικές επιπτώσεις στη ρευστότητα της οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο Οικονομικών είχε ανακοινώσει σχέδιο εκκαθάρισης ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων όπως αυτές είχαν εκτιμηθεί στις 31/12/2011, ήτοι 8 δις ευρώ.

Μέχρι 30/9/2013 έχουν αποδοθεί ποσά ύψους 4,9 δις ευρώ και εκτιμάται ότι μέχρι τέλους του έτους θα αποπληρωθούν συνολικά περίπου 6,6 δις ευρώ.

Το ποσό των 1,4 δις ευρώ που εκτιμάται ότι δεν θα απορροφηθεί μέχρι τέλος του έτους αναφέρεται, κυρίως, στον κλάδο υγείας των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης που μεταφέρθηκε στον ΕΟΠΥΥ, καθώς και στους Δήμους όπου ορισμένες δαπάνες είτε δεν πληρούν τις προϋποθέσεις νομιμότητας είτε βρίσκονται στο στάδιο της δικαστικής διαδικασίας.

1.4 Δημοσιονομικοί κανόνες

Σημαντικό είναι το γεγονός ότι με το Ν. 4111/2013, καθιερώθηκαν δημοσιονομικοί κανόνες και πρακτικές για όλους τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.

Βάσει αυτών, προβλέπεται ότι οι φορείς της Κεντρικής Διοίκησης και τα νομικά πρόσωπα, για την παρακολούθηση των προϋπολογισμών τους πρέπει να καταρτίζουν μηνιαίο πρόγραμμα κατανομής των πιστώσεών τους και να θέτουν τριμηνιαίους στόχους.

Με την παρακολούθηση των προϋπολογισμών επιδιώκεται:

• Η διασφάλιση της πιστής εκτέλεσης του Προϋπολογισμού.

• Η έγκαιρη λήψη διορθωτικών μέτρων, σε περίπτωση που διαπιστώνονται αποκλίσεις από τους στόχους που τίθενται.

Σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, επιβάλλονται κυρώσεις.

Πρόκειται για μια σημαντική θεσμική πρωτοβουλία στο πεδίο της παρακολούθησης, του ελέγχου και της αξιολόγησης των δημόσιων οικονομικών.

2. Προβλέψεις 2014

Η δημοσιονομική στρατηγική για το 2014 θα συνεχίσει να βασίζεται κυρίως στους παρακάτω πυλώνες:

• στην εφαρμογή του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής (2014-2017),

• στην επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και των θεσμικών αλλαγών στο δημόσιο τομέα,

• στη συνέχιση των αποκρατικοποιήσεων και την επιτάχυνση του προγράμματος αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου.

2.1 Βασικά μεγέθη προϋπολογισμού

Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 2,8 δις ευρώ (1,6% του ΑΕΠ) έναντι 1,5% του ΑΕΠ που είναι ο στόχος στο επικαιροποιημένο ΜΠΔΣ, από 344 εκατ. ευρώ ή 0,2% του ΑΕΠ το 2013.

Το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να περιοριστεί το 2014 στα 4,3 δις ευρώ (ποσοστό 2,4% του ΑΕΠ), ενώ το πρωτογενές αποτέλεσμα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε πλεόνασμα ύψους 5,3 δις ευρώ (2,9% του ΑΕΠ), από 3,4 δις ευρώ (1,9% του ΑΕΠ) το 2013.

Η σημαντική αυτή βελτίωση του πρωτογενούς αποτελέσματος θα προέλθει, κυρίως, από τη βελτίωση του ισοζυγίου του Κρατικού Προϋπολογισμού, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και των δαπανών.

Στρατηγικός στόχος είναι η εξασφάλιση της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους.

Το μεγάλο στοίχημα είναι η επίτευξη του στόχου αυτού, που προϋποθέτει την εδραίωση πρωτογενών πλεονασμάτων για τα επόμενα χρόνια, θετικούς ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης και την αξιοποίηση της περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου, είτε με τη μορφή των αποκρατικοποιήσεων, είτε με τη συμμετοχή στρατηγικών εταίρων και με τη μορφή συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα.

2.2 Τακτικός Προϋπολογισμός

2.2.1 Έσοδα

Προβλέπεται αύξηση των καθαρών εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού, που θα ανέλθουν σε 54,5 δις ευρώ, αυξημένα κατά 4,6% έναντι του 2013. Η αύξηση αυτή θα προέλθει κυρίως από:

• Τις αυξημένες εισπράξεις κατά 1,1 δισ. ευρώ περίπου των δύο πρώτων μηνών του 2014. Το ποσό αυτό όμως, αφορά αποπληρωμή δόσεων για φορολογικές υποχρεώσεις του 2013.

• Τις ευνοϊκότερες προβλέψεις συγκεκριμένων μακροοικονομικών μεταβλητών (π.χ. ιδιωτική κατανάλωση), οι οποίες είναι βελτιωμένες έναντι των προβλέψεων που είχαν ληφθεί υπόψη κατά την κατάρτιση του επικαιροποιημένου ΜΠΔΣ και επηρεάζουν επί τα βελτίω τις προβλέψεις για το 2014 (π.χ. έσοδα ΦΠΑ).

• Τις εκτιμήσεις για σταδιακή αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης από το επόμενο έτος.

2.2.2 Δαπάνες

Οι πρωτογενείς δαπάνες προβλέπεται να διαμορφωθούν περίπου στα 42 εκατ. ευρώ.

-Μισθοί και συντάξεις

Οι δαπάνες για μισθούς και συντάξεις θα είναι μειωμένες κατά 133 εκατ. ευρώ σε σχέση με τις εκτιμήσεις για το 2013, λόγω του περιορισμού των προσλήψεων αναπληρωτών καθηγητών μετά την αύξηση των ωρών διδασκαλίας, του περιορισμού του προσωπικού που υπηρετεί με συμβάσεις και της μείωσης του αριθμού των εισακτέων στις παραγωγικές σχολές.

Θέλω να επισημάνω ότι στις προαναφερόμενες πιστώσεις δεν περιλαμβάνεται η περικοπή που είχε προβλεφθεί στο ΜΠΔΣ, συνολικού ύψους 336 εκατ. ευρώ από την εφαρμογή νέου μισθολογίου στους ένστολους. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται μισθοί, συντάξεις, φόρος εισοδήματος και ασφαλιστικές εισφορές.

Είναι μια ακόμη δέσμευση του Πρωθυπουργού που τηρείται.

-Δαπάνες τόκων

Οι δαπάνες για τόκους προβλέπονται στο ίδιο επίπεδο με το 2013 (6,1 δις ευρώ ή 3,4% του ΑΕΠ) έναντι 12,2 δις ευρώ το 2012, δηλαδή μείωση κατά 50%!

-Δαπάνες για την υλοποίηση εξοπλιστικών προγραμμάτων Υπουργείου Εθνικής Άμυνας: θα ανέλθουν στα 583 εκατ. ευρώ, από 650 εκατ. ευρώ στο 2013.

 

2.3 Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ)

Το ΠΔΕ προβλέπεται να φθάσει τα 7 δις ευρώ, αυξημένο κατά 350 εκατ. ευρώ σε σχέση με τις εκτιμήσεις για το 2013.

Οι δαπάνες αυτές κατανέμονται σε 6,3 δις ευρώ για την προώθηση των έργων που συγχρηματοδοτούνται από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε 700 εκατ. ευρώ για τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.

 

ΙΙΙ. ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

Με τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της 27/11/2012 αποφασίστηκε η παροχή σημαντικών οικονομικών διευκολύνσεων προς την Ελλάδα.

Η επιτυχημένη υλοποίηση της επαναγοράς του Δεκεμβρίου 2012, με την οποία αποσύρθηκε χρέος ονομαστικής αξίας 31,859 δις ευρώ (καθαρή μείωση χρέους περίπου 10% ως ποσοστό του ΑΕΠ), ήταν η αρχή για την περαιτέρω μείωση κατά 1% των επιτοκίων του πρώτου πακέτου στήριξης, τη μείωση κατά 0,10% των εξόδων των δανείων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), και την αναβολή καταβολής τόκων για 10 έτη αναφορικά με τα δάνεια που χορηγούνται από το EFSF.

Στο τέλος του 2013 το χρέος της Κεντρικής Διοίκησης εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 325,9 δις ευρώ (ποσοστό 178,2% του ΑΕΠ), έναντι 305,5 δις ευρώ το 2012. Ωστόσο, αυτή η αύξηση είναι παροδική και αντιρροπείται από την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων από το Ελληνικό Δημόσιο.

Συγκεκριμένα, αυτή η φαινομενική αύξηση χρέους προκύπτει από την υποχρέωση απεικόνισης της εκταμίευσης των κεφαλαίων από το EFSF προς το Ελληνικό Δημόσιο, προκειμένου να επιτευχθεί η χρηματοδότηση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.

Ωστόσο, το χρέος που δημιουργείται από την εκταμίευση των κεφαλαίων αντικρίζεται από περιουσιακά στοιχεία που αποτελούν πλέον ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου, με προβλεπόμενη εκποίησή τους και με προσδιορισμένη αξία μεταπώλησης.

Το 2014 το ύψος του χρέους της Κεντρικής Διοίκησης προβλέπεται ότι θα διαμορφωθεί στα 325 δις ευρώ ή 177,5% του ΑΕΠ, παρουσιάζοντας οριακή μείωση έναντι του 2013.

Τονίζεται ότι για πρώτη φορά προβλέπεται ότι το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης θα μειωθεί το 2014 σε απόλυτες τιμές, σε σχέση με το 2013, λόγω, κυρίως, της επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος, της συγκράτησης των δαπανών για τόκους και της υλοποίησης του προγράμματος των αποκρατικοποιήσεων.

Η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος στο τέλος του 2013, θα σηματοδοτήσει την έναρξη μίας νέας διαπραγματευτικής περιόδου εκ μέρους της Ελλάδας με σκοπό την ελάφρυνση του δημόσιου χρέους, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά του και να καταστεί εφικτή η σταδιακή επιστροφή στη χρηματοδότηση μέσω των αγορών.

 

IV.ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Τα αποτελέσματα του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2013 είναι καλύτερα από τα προβλεφθέντα.

Η χώρα βαδίζει προς την ανάπτυξη με σταθερά βήματα, στην πολιτική και την οικονομία. Η αλλαγή ψυχολογίας των πολιτών είναι αισθητή.

Εμφανείς όμως είναι η απογοήτευση και η αμηχανία των «καταστροφολόγων», εντός και εκτός Ελλάδας. Οι ίδιοι οι οποίοι έως προχθές προέβλεπαν την καταστροφή μας, κυρίως εκτός Ελλάδος, σήμερα όχι μόνο βλέπουν επανεκκίνηση της οικονομίας αλλά δηλώνουν ότι φέρνουν τα χρήματά τους στην Ελλάδα και προτρέπουν και άλλους να επενδύσουν στη χώρα μας.

Απόρροια των σημαντικών θετικών βημάτων που έχουν γίνει είναι να αξιοποιούνται πλήρως δυναμικοί κλάδοι της οικονομίας, όπως:

  • Ο τουρισμός, για τον οποίο το 2013 ήταν χρονιά ρεκόρ, με επιβεβαιωμένες 17,5 εκατομμύρια διεθνείς αφίξεις και άμεσα έσοδα 11,5 δις ευρώ.
  • Η ναυτιλία.
  • Η ψηφιακή τεχνολογία, με την εγκατάσταση κέντρων ερευνών στη χώρα μας όλων των κολοσσών του κλάδου παγκοσμίως, όπως η SAP, η HP, η HUAWEI, η Google, της οποίας ο πρόεδρος συναντάται σήμερα με τον Πρωθυπουργό.
  • Η πρωτογενής παραγωγή, για όσα προϊόντα τυποποιούνται, πιστοποιούνται και εξάγονται στις διεθνείς αγορές.

Οι κλάδοι αυτοί, σε συνδυασμό με τα μεγάλα έργα που υλοποιούνται με συμβάσεις παραχώρησης, την τροποποίηση των οποίων αναμένουμε σύντομα εδώ στη Βουλή, και με τις επενδύσεις στην ενέργεια και την αξιοποίηση της στρατηγικής μας θέσης σε υποδομές, όπως ο σιδηρόδρομος, τα λιμάνια και τα αεροδρόμια, θα διασφαλίσουν την ανάπτυξη και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, που είναι το μεγάλο ζητούμενο.

Προς την κατεύθυνση αυτή, απαιτείται η συνέχιση της υλοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και θεσμικών αλλαγών, η προώθηση των αποκρατικοποιήσεων και η περαιτέρω βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.