Εισήγηση Σταύρου Ελ. Καλογιάννη Αναπληρωτή Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων στην Ημερίδα της Περιφέρειας Ηπείρου για την νέα προγραμματική περίοδο 2014-2020

Στην κατηγορία: 
26-04-2013

 

Κυρίες και κύριοι,

Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, στα Ιωάννινα, στο πλαίσιο του Ημερίδας που διοργανώνεται από την Περιφέρεια Ηπείρου για την νέα προγραμματική περίοδο 2014-2020.

Το μεγάλο ζητούμενο σήμερα είναι η ανάπτυξη.

Το πρώτο βήμα προς την κατάκτηση αυτού του στόχου ήταν η ανάκτηση της αξιοπιστίας της χώρας και η εξασφάλιση της σταθερότητας στο πλαίσιο της Ευρωζώνης.

Με τις διαπραγματεύσεις του Πρωθυπουργού και τις θυσίες των ελλήνων πολιτών καταλήξαμε, τον περασμένο Δεκέμβριο, σε μια συμφωνία για το Δημόσιο χρέος, η οποία αποτελεί τη σταθερή βάση για την πορεία μας από εδώ και πέρα.

Το δεύτερο βήμα είναι η ανακεφαλαιοποίηση των Τραπεζών, η οποία ολοκληρώνεται.

Το τρίτο βήμα είναι η εφαρμογή των διαρθρωτικών αλλαγών για τις οποίες έχουμε δεσμευτεί.

Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό, ως αρμόδιος για τον τομέα Υποδομών, να κάνω ορισμένες αναφορές στο έργο που γίνεται στο Υπουργείο Ανάπτυξης, τόσο σε επίπεδο θεσμικό όσο και σε επίπεδο υλοποίησης των έργων.

Η κατάσταση που παραλάβαμε, τον Ιούλιο του 2012, ήταν πολύ δύσκολη: οι οδικοί άξονες που υλοποιούνται με συμβάσεις παραχώρησης ήταν σταματημένοι από τις αρχές του 2011, μεγάλα έργα όπως οι επεκτάσεις του Μετρό στην Αθήνα και άλλα επίσης σταματημένα, τα έργα στην Ήπειρο όλα σταματημένα, οι απορροφήσεις του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ενίσχυση της Προσπελασιμότητας», το οποίο υλοποιεί την αναπτυξιακή στρατηγική του τομέα Υποδομών και Μεταφορών για την περίοδο 2007 – 2013, χαμηλές, στο 35% περίπου.

Σήμερα, οι απορροφήσεις της «Ενίσχυσης της Προσπελασιμότητας» ανέρχονται σε 48% και του ΕΣΠΑ συνολικά σε 57%, γεγονός που αποδεικνύει την μεγάλη πρόοδο των τελευταίων μηνών.

Οι παρεμβάσεις που έγιναν από τον Υπουργό είναι:

•    Δημοπρατήσεις – Συμβασιοποιήσεις Έργων

Δημοπρατήσαμε, και συμβασιοποιήθηκαν ήδη, έργα συνολικής αξίας 600 εκατ. ευρώ περίπου, κατανεμημένα ανά την Ελληνική επικράτεια.

Παράλληλα, προωθούμε δημοπρατήσεις και συμβασιοποιήσεις, για το επόμενο τετράμηνο, έργων προϋπολογισμού 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, όπως τα δύο μεγάλα σιδηροδρομικά έργα Ροδοδάφνη-Ρίο και Τιθορέα – Δομοκός, η επέκταση του μετρό Θεσσαλονίκης, η περιφερειακή της Θεσσαλονίκης και άλλα.

Όσον αφορά τα συνεχιζόμενα έργα, προχωρούμε στην επιτάχυνση τους. Επιγραμματικά αναφέρω:

Την επέκταση του Μετρό και την κατασκευή του Τραμ στον Πειραιά (η οποία ξεκίνησε πρόσφατα), τα λιμάνια της Ηγουμενίτσας και της Πάτρας.

Σε ό,τι αφορά τους οδικούς άξονες:

Ξεκίνησαν ήδη οι εργασίες στους τέσσερις αυτοκινητοδρόμους που υλοποιούνται με συμβάσεις παραχώρησης. Μόλις χθες επισκεφτήκαμε με τον Πρωθυπουργό κ. Σαμαρά, τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ κ. Βενιζέλο και τον εκπρόσωπο της ΔΗΜΑΡ, τρία εργοτάξια της Ολυμπίας οδού.

Πρόκειται για πολύ σημαντικό βήμα που θα βοηθήσει την εθνική οικονομία και ιδίως την περιφερειακή ανάπτυξη.

Ειδικότερα για την Ιόνια οδό και για την εγκεκριμένη χάραξη από τη Σύμβαση Παραχώρησης, για την οποία πολλοί δήθεν ανησυχούν και χύνουν κροκοδείλια δάκρυα, δεν έχει αλλάξει τίποτα απ΄ όσα λέγαμε εξ΄ αρχής. Συνεχίζουν να εκκρεμούν μέχρι σήμερα αιτήσεις ακύρωσης της εν λόγω χάραξης στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Παράλληλα επιταχύνονται οι εργασίες στους κάθετους άξονες της Εγνατίας οδού, ορισμένους από τους οποίους επισκεφτήκαμε προ δεκαημέρου.

Υλοποιείται επίσης μία σειρά σημαντικών έργων σε ολόκληρη τη χώρα, όπως η ολοκλήρωση των συνδέσεων αυτοκινητοδρόμου ΠΑΘΕ με το λιμάνι της Πάτρας, η παράκαμψη Στυλίδας, η διευθέτηση του ρέματος Εσχατιάς στην Αττική, το νέο νοσοκομείο Λευκάδος.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφερθώ σε έργα της Περιφέρειάς μας.

  • Η αποπεράτωση της παράκαμψης Άρτας - Φιλιππιάδας - Α/Κ Άρτας, της οποίας η σύμβαση θα υπογραφεί τις επόμενες ημέρες.
  • Η Δημοπράτηση και υλοποίηση της εργολαβίας σταθεροποίησης του επιχώματος στο τμήμα Α/Κ Αράχθου – Α/Κ Περιστερίου. Το έργο αυτό δίνει τέλος στην παράκαμψη των 800 μέτρων πριν τον ανισόπεδο κόμβο Περιστερίου.
  • Η συνέχιση των εργασιών στο λιμάνι Ηγουμενίτσας. Υπενθυμίζω ότι οι εργασίες ήταν σταματημένες από τον Δεκέμβριο του 2010!
  • Προωθούνται οι διαδικασίες του διαγωνισμού για την μελέτη βελτίωσης του τμήματος Καλπάκι – Κόνιτσα της Ε.Ο Ιωαννίνων - Κοζάνης.

Η μελέτη αυτή, της οποίας η έγκριση διάθεση πίστωσης υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2012, είχε προταθεί από το 2009, όμως επί μία τριετία έμεινε στα συρτάρια του Υπουργείου. Με το έργο αυτό δίνουμε ώθηση σε έναν οδικό άξονα που αφορά την διαπεριφερειακή σύνδεση μεταξύ Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας και ανοίγει προοπτικές για τους Δήμους Πωγωνίου και Κόνιτσας.

  • Για τον οδικό άξονα Αμβρακία – Άκτιο, καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για την συνέχιση των σταματημένων, για μεγάλο διάστημα, εργολαβιών. Έχουμε ήδη εξοφλήσει δύο φορές τους εργαζόμενους, απ’ ευθείας από το Υπουργείο, λόγω των προβλημάτων του αναδόχου. 
  • Για το έργο της αναβάθμισης του αερολιμένα Ιωαννίνων: σήμερα, έξι χρόνια μετά την έναρξη κατασκευής του έργου, έχει εκτελεστεί μόλις το 35% του συμβατικού αντικειμένου, καθώς χρηματοδοτείται από εθνικούς πόρους.

Για το λόγο αυτό αποφασίστηκε, μετά από πολλές συσκέψεις στο Υπουργείο Ανάπτυξης και Υποδομών, αντί της κατασκευής νέου κτιρίου αεροσταθμού εμβαδού 10.400 τμ (εκ των οποίων τα 5.000 τμ ανήκουν στο υπόγειο), η μη κατεδάφιση του υπάρχοντος κτιρίου αεροσταθμού (1.500 τμ) αλλά η αξιοποίησή του, με παράλληλη αναβάθμιση του και η προσθήκη νέου κτιρίου 2.000 τμ, περίπου με υπόγειο για τις μηχανολογικές εγκαταστάσεις, δηλαδή νέος αεροσταθμός συνολικής επιφάνειας 3.500 τμ.

Ο προϋπολογισμός των υπολειπόμενων εργασιών της νέας πρότασης εκτιμάται σε 7.900.000 €, έναντι των 21.000.000 € της αρχικής πρότασης.  

Συνυπολογίζοντας την δύσκολη οικονομική κατάσταση της χώρας και την έλλειψη εθνικών πόρων, η πρόταση ανασχεδιασμού του έργου είναι η βέλτιστη διότι είναι κατά 13.100.000 € οικονομικότερή, σαφώς πιο λειτουργική, χωρίς να διαλύεται η υφιστάμενη εργολαβία.

  • Αναφορικά με τον οδικό άξονα Ιωάννινα – Κακαβιά θα ήθελα να ανακοινώσω ότι με μεθοδικότητα και σκληρή δουλειά προωθούνται τα σχετικά θέματα. Ο οδικός αυτός άξονας, ο οποίος αποτελεί σημαντικό έργο υποδομής για τον νομό μας αλλά και για την Ελλάδα ανήκει στο διευρωπαϊκό δίκτυο.

Το έργο προβλέπεται να ολοκληρωθεί στο πλαίσιο της επόμενης χρηματοδοτικής περιόδου και υλοποιείται σε δύο φάσεις (Α’ Φάση και Β’ Φάση). Σε Α’ Φάση προβλέπεται να συγχρηματοδοτηθεί αυτοτελές τμήμα του έργου από Α/Κ Κοσμηράς – Ασβεστοχωρίου έως Α/Κ Πασσαρώνος.

Η Β’ Φάση του έργου αναμένεται να συγχρηματοδοτηθεί και ολοκληρωθεί στην επόμενη Προγραμματική Περίοδο.

Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 230.000.000 €.

Ο προϋπολογισμός της Α΄ Φάσης ανέρχεται σε 90 εκ. ευρώ περίπου και της Β΄ Φάσης σε 140 εκ. ευρώ.

        Η ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός μηνός.

Τέλος, θα ήθελα να προσθέσω ότι το Υπουργείο Ανάπτυξης και Υποδομών, έχει σταθεί  αρωγός στα προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Περιφέρειας Ηπείρου, με έκτακτη διάθεση πιστώσεων συνολικού ποσού περίπου 2 εκ. ευρώ για αποκαταστάσεις ζημιών λόγω θεομηνίας και συντήρησης δικτύου στους δήμους Ζαγορίου, Βορείων και Κεντρικών Τζουμέρκων, Μετσόβου, Πρέβεζας και άλλους. 

  • Νομοθετικές Ρυθμίσεις

Με σκοπό την ενίσχυση του κατασκευαστικού κλάδου, ο οποίος βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση και την επιτάχυνση της απορρόφησης των κονδυλίων του ΕΣΠΑ, το Υπουργείο Ανάπτυξης σε στενή συνεργασία με το σύνολο του τεχνικού κόσμου, προχώρησε ήδη στην θεσμοθέτηση ρυθμίσεων, όπως:

  • Η γενίκευση της προκαταβολής του 10% για τα συγχρηματοδοτούμενα έργα, με την οποία διευκολύνθηκε αισθητά η ομαλή χρηματοδότηση των έργων αυτών.

Επίσης έχουν ήδη ψηφισθεί διατάξεις με τον N.4146/2013 που τροποποιούν τον Ν. 3669/2008 περί «Κωδικοποίησης Δημοσίων Έργων», με σκοπό την ενίσχυση της ρευστότητας της αγοράς, την επιτάχυνση των διαδικασιών ανάθεσης των συμβάσεων και την περαιτέρω διασφάλιση της διαφάνειας, όπως:

  • Η αυστηροποίηση του συστήματος μελέτη - κατασκευή.
  • Η κατάργηση της δυνατότητας συνδυασμού του συστήματος προσφοράς μελέτης - κατασκευής με άλλο σύστημα στη δημοπρασία ενός έργου.
  • Η πολύ σημαντική μείωση, κατά το ήμισυ, των ποσοστών της εκατοστιαίας μονάδας πρόσθετης εγγύησης που προβλέπονται σήμερα.

Με την ρύθμιση αυτή ενισχύεται η ρευστότητα της αγοράς ενώ παράλληλα παραμένουν τα αντικίνητρα για υποβολή προσφορών με υψηλές εκπτώσεις.

Επιπλέον:

  • Εγκρίθηκαν τα αναμορφωμένα μειωμένα Ενιαία Τιμολόγια Εργασιών για όλα τα δημόσια έργα.
  • Προωθούνται με γρηγορότερο ρυθμό οι απαλλοτριώσεις.

Επίσης:

Απλουστεύονται οι διαδικασίες τήρησης των Μητρώων Εργοληπτικών Επιχειρήσεων (ΜΕΕΠ) και Εμπειρίας Κατασκευαστών (ΜΕΚ), σε θέματα όπως: οι Δείκτες Βιωσιμότητας, ο τύπος κατάταξης, τα όρια στελέχωσης κλπ.

Με τις ρυθμίσεις αυτές απλουστεύεται και εξυγιαίνεται το σύστημα παραγωγής δημοσίων έργων.

Σε ό,τι αφορά το Μητρώο Μελετητών, το Υπουργείο προχωρά στην αναμόρφωση των διατάξεων του σχετικού ΠΔ 138/2009.

Καταθέσαμε στη Βουλή σχέδιο νόμου που αφορά στη θέσπιση Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ).

Το ΕΣΗΔΗΣ είναι ένα ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα, που περιλαμβάνει τα αναγκαία στοιχεία για τον προγραμματισμό, την προκήρυξη, ανάθεση, σύναψη και εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων προμήθειας αγαθών, παροχής υπηρεσιών και εκτέλεσης έργων, με την εφαρμογή Τεχνολογιών Πληροφορικής, τηρουμένων κατά τα λοιπά των διατάξεων της νομοθεσίας περί ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων.

Τέλος, στο νομοθετικό έργο του Υπουργείου εντάσσεται μία καινοτόμος ρύθμιση που εισάγει τον φιλικό διακανονισμό, ως διαδικασία επίλυσης διαφορών στα συγχρηματοδοτούμενα δημόσια έργα.

Επιδιώκεται μ’ αυτόν τον τρόπο η θέσπιση ευέλικτης και ταχείας διαδικασίας επίλυσης διαφορών των δημοσίων έργων, κατά παρέκκλιση των διατάξεων του ν. 3669/2008.

Η ρύθμιση αναμένεται να συμβάλλει σημαντικά στην επιτάχυνση του χρόνου εκτέλεσης των έργων αυτών, καθώς τα συγχρηματοδοτούμενα έργα αποτελούν το βασικό κορμό των δημοσίων έργων που εκτελούνται σήμερα ή θα εκτελεσθούν στη νέα προγραμματική περίοδο.

Κυρίες και κύριοι,

Η κοινοτική συμμετοχή του ΣΕΣ (Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης) για την Ελλάδα θ’ ανέλθει σε 16,5 δις ευρώ περίπου για την 5η προγραμματική περίοδο, χωρίς να υπολογίζονται οι επιδοτήσεις και οι επενδύσεις που θα γίνουν μέσω των ειδικών κονδυλίων, για τον αγροτικό τομέα.

Στην νέα προγραμματική περίοδο δίνεται μεγαλύτερο βάρος σε τομείς όπως είναι η καινοτομία, οι νέες τεχνολογίες, η προστασία του περιβάλλοντος.

Πρώτα απ΄ όλα έμφαση θα δοθεί στην επιχειρηματικότητα. Όχι στην επιχειρηματικότητα που αναζητεί επιδόματα, αλλά στη δυναμική, στη νεανική και εξωστρεφή επιχειρηματικότητα.

Δεύτερος άξονας είναι η κοινωνική συνοχή, η κατάρτιση και η απασχόληση, με έμφαση στους ανέργους και ιδιαίτερα στους νέους ανέργους.

Τρίτον, η προστασία του περιβάλλοντος. Αναφέρομαι στις δράσεις της πράσινης επιχειρηματικότητας, δηλαδή σε δράσεις που προστατεύουν το περιβάλλον δημιουργώντας ταυτόχρονα θέσεις εργασίας.

Τέταρτον οι νέες τεχνολογίες, στον ιδιωτικό, και δημόσιο τομέα, στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

Αυτές οι δράσεις έχουν μεγάλη σημασία για την Ελλάδα καθώς σχετίζονται με τη νέα εποχή για τον ιδιωτικό τομέα, αλλά και δράσεις κομβικής σημασίας για το δημόσιο, για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση.

Τέλος, το θέμα των υποδομών. Δεδομένου ότι τα προγράμματα για τις υποδομές θα είναι λιγότερα, πρέπει να γίνει προσεκτική επιλογή, τόσο σε κεντρικό, όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Πρέπει να επιλέξουμε έργα χρήσιμα, με αναπτυξιακό αποτέλεσμα στο επίπεδο των υποδομών, όχι έργα διακοσμητικού χαρακτήρα.

Αυτός λοιπόν είναι ο σχεδιασμός μας βάσει των κεντρικών αξόνων του νέου ΕΣΠΑ, που θα αποκαλείται πλέον Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης (ΣΕΣ), βάσει του νέου κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ.

Τον σχεδιασμό αυτό θα τον εντάξουμε στο ευρύτερο αναπτυξιακό σχέδιό μας για τη μεταμνημονιακή Ελλάδα, που προωθούμε από κοινού με το Υπουργείο Οικονομικών.

Το χρονοδιάγραμμα για την προετοιμασία της Κυβέρνησης, των Περιφερειών και των Φορέων είναι το εξής:

Ολοκληρώνονται οι 13 περιφερειακές συνδιασκέψεις σε όλη την Ελλάδα, όπως η σημερινή, ώστε να γίνει διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους, τους πολίτες και την Αυτοδιοίκηση.

Τον Ιούνιο 2013, θα πραγματοποιηθεί το 2ο Εθνικό Αναπτυξιακό Συνέδριο, θα παρουσιαστούν η αρχιτεκτονική και η κατανομή των πόρων στα επιχειρησιακά προγράμματα, σε συνεννόηση με τα συναρμόδια Υπουργεία και τις Περιφέρειες.

Στη συνέχεια θα ξεκινήσει η εκπόνηση των Προγραμμάτων του ΣΕΣ και αφού μεσολαβήσει διάλογος με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να μορφοποιηθούν τα Προγράμματα, η οριστική υποβολή τους θα γίνει μέχρι το τέλος του έτους.

Η εφαρμογή του ΣΕΣ θα γίνει από τις αρχές του επόμενου χρόνου.

Κυρίες και κύριοι, βασικό στόχο της Κυβέρνησης αποτελεί η έξοδος της χώρας από την κρίση και η ανάκαμψη της εθνικής οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, σημαντικό ρόλο καλείται να παίξει το ΣΕΣ.

Πιστεύω απολύτως ότι με σκληρή δουλειά, χωρίς μίζερη κριτική και αστήρικτη, αλλά  με σύνθεση απόψεων και υπευθυνότητα μπορούμε να αλλάξουμε προς το καλύτερο τη σημερινή κατάσταση.

Σας ευχαριστώ θερμά.